Opis

Vermentino 932 di Sardegna DOC to opowieść o miejscu: mała, silna wspólnota nadmorskiego Calasetta, która od 1932 roku skupia doświadczenie miejscowych winnic, by przekuć lokalny terroir w wino o charakterze jednocześnie śródziemnomorskim i wyrafinowanym. Wino to powstało jako hołd dla regionu i lokalnej tradycji – selekcja dojrzewających gron Vermentino prowadzonych na glebach wapienno-gliniastych, z nasadzeniami o gęstości około 5 000 krzewów/ha i umiarkowaną produkcją, co przekłada się na skoncentrowany owoc i mineralność. 932 jest winem dojrzewającym częściowo w małych beczkach dębu francuskiego, co nadaje mu wyraźny, kremowy profil – waniliowe, delikatnie maślane nuty łączą się tu z egzotyczną owocowością, tworząc kompozycję pełną kontrastów, a jednocześnie spójnych elementów. Wino skierowane do tych, którzy oczekują od białego więcej niż „tylko świeżości”: struktury, tekstury, długiej, apelacyjnej nuty finiszowej i aromatów, które rozwijają się w kieliszku na kolejnych etapach degustacji. To białe o wyraźnej osobowości – wystarczająco eleganckie, by towarzyszyć daniom złożonym, a jednocześnie dostatecznie przyjazne, by sprawdzać się przy klasyce kuchni rybnej.

WINIFIKACJA: 932 powstaje ze 100% szczepu Vermentino pochodzącego z pagórkowatych parcel w południowo-zachodniej części Sardynii (niziny Sulcis). Winifikacja uwzględnia dualny tok: 70% moszczu traktowane jest z delikatnością – najpierw odszypułkowanie i tłoczenie, następnie krótka maceracja na zimno przed miękką prasą, po czym następuje fermentacja w tonneaux (dębowych beczkach) o pojemności 500 litrów i dojrzewanie w tych właśnie beczkach; stosowane są okresowe bâtonnage, które nadają winu kremową teksturę i integrują aromaty drewna z owocem przez co najmniej 5 miesięcy. Pozostałe 30% jest prowadzane w drodze klasycznej do stalowych tanków: delikatne odszypułkowanie, krótka maceracja na zimno, miękka prasa, statyczna dekantacja i fermentacja w kontrolowanej temperaturze 16–18°C, po czym dojrzewa w stali, również przy okresowym bâtonnage, przez co najmniej 5 miesięcy. Na koniec zimy dokonuje się ostatecznego assemblage (blendowania) i krótki odpoczynek w butelce przed wypuszczeniem. Takie połączenie beczkowego dojrzewania części składu z fermentacją i dojrzewaniem w stali daje winu równowagę między pełnią i strukturą (pochodzącą z drewna i bâtonnage) a świeżością i czystą kwasowością (pochodzącą z części stalowej).

W KIELISZKU: prezentuje barwę jasno-słomkową przechodzącą w odcień złota przy silniejszym nachyleniu, co sygnalizuje lekki efekt dojrzewania w drewnie i bogatszą ekstrakcję. Przezroczystość jest wysoka, a lepkość ścianek kieliszka ujawnia średnio-intensywną gęstość ekstraktu. Barwa i tekstura wizualna sugerują wino bardziej złożone niż przeciętne, rześkie Vermentino bez kontaktu z drewnem – tutaj obserwujemy elementy dojrzewania i lekki zmysł kremowości.

NOS: bezpośredni i intensywny – pierwsze wrażenie to mieszanka notek owoców egzotycznych: gruszka w syropie, brzoskwinia z lekką tropikalnymi akcentami: mango, papai, ananasa, melona. Obok tego pojawiają się zapachy białych kwiatów (kwiat pomarańczy, akacja) oraz świeże cytrusy (skórka cytryny, biały grejpfrut), które nadają świeżości. W miarę napowietrzania pojawiają się aromaty drugorzędne wynikające z kontaktu z dębem: kremowa wanilia, nuta masła, subtelna brioszka i delikatne przyprawy pieczywne; wanilia nie dominuje, lecz zmiękcza i ociepla profil aromatyczny, nadając mu przyjemną słodycz bez cukru resztkowego. Równolegle rozwija się mineralny, morski wątek – słonawa bryza nad kamienistą plażą, która nadaje kompozycji świeżość i trwałość.

USTA: pełne i otulające. Wejście jest krągłe, z wyczuwalnym ciałem i kremową teksturą wynikającą z bâtonnage i dojrzewania w tonneaux. Kwasowość pozostaje jednak na poziomie, który utrzymuje wino „na wodzy”: jest wystarczająco świeża, by tchnąć lekkość i zachować czystość smaków, ale nie dominująca. Smak główny to kombinacja dojrzałych owoców białych i egzotycznych, nut waniliowych i lekkiego, pieczywnego tła – to połączenie daje wrażenie struktury i wyważonej gęstości. W ustach wyczuwalna jest również mineralna słoność, która potęguje percepcję świeżości i sprzęga wino z potrawami morskimi. Tekstura jest aksamitna, z dobrą środkową częścią butelki, co czyni wino ciekawym partnerem do zarówno kremowych dań rybnych, jak i potraw smażonych.

FINISZ: długi i satysfakcjonujący: pozostawia po sobie nuty owoców tropikalnych, delikatnej wanilii i charakterystyczny, morski posmak mineralny. Posmak jest strukturalny i „naprowadzający” – czyli sprawia, że chce się wrócić do kieliszka lub przejść do kolejnego kęsa z talerza. Ostateczne odczucie to balans między owocowością, kremową nutą drewna i morskim, mineralnym zakończeniem; cechy te czynią „932” wszechstronnym partnerem kulinarnym.

NUTY DEGUSTACYJNE

FOOD PAIRING

• Risotto ai frutti di mare – włoskie danie, którego nazwa w języku polskim oznacza „Risotto z owocami morza”. Jest to klasyczne danie kuchni włoskiej, popularne w nadmorskich regionach, które łączy kremową konsystencję risotto z bogactwem smaków morza. Używa się specjalnego, włoskiego ryżu do risotto, takiego jak Arborio lub Carnaroli, który podczas gotowania uwalnia skrobię, nadając daniu charakterystyczną, kremową konsystencję. Głównym składnikiem jest mieszanka świeżych owoców morza, która może obejmować: małże (omułki, cozze, i/lub wenuski, vongole), kalmary (pokrojone w krążki), krewetki, ośmiornica (czasem), opcjonalnie małe kawałki ryb. Danie rozpoczyna się od soffritto (bazy z cebuli/czosnku smażonej na oliwie). Ryż jest „tostowany”, a następnie deglasowany (podlewany) wytrawnym białym winem. Gotowanie odbywa się stopniowo, z dodatkiem gorącego bulionu rybnego (brodo di pesce) i ciągłym mieszaniem. Owoce morza są dodawane w odpowiednim momencie, aby ugotowały się, ale nie stały się gumowate. Danie jest bardzo aromatyczne, z wyczuwalną nutą morza, często z dodatkiem pomidorów (wersja in rosso) lub bez (wersja in bianco). Risotto ai frutti di mare to sycące, eleganckie danie główne, które doskonale pasuje do dobrze schłodzonego, wytrawnego białego wina
• Culurgiones (lub culurzones, culurgionis, culingiones w różnych dialektach) – tradycyjne, unikalne dla Sardynii danie, które można opisać jako sardyńskie, ręcznie robione pierogi z ziemniaczanym nadzieniem. Culurgiones są natychmiast rozpoznawalne dzięki swojemu specyficznemu kształtowi. Są one zamykane ręcznie, w unikalny sposób, który przypomina kłos zboża (tzw. sa spighitta). To charakterystyczne, plecione zamknięcie jest symbolem płodności i było tradycyjnie wykonywane na zakończenie żniw. Farsz jest bardzo regionalny i różni się od typowych polskich pierogów ruskich: ziemniaki: podstawa nadzienia, ser Pecorino Sardo: sardyński ser owczy (zarówno świeży, jak i dojrzewający, pecorino stagionato lub fresco), mięta: świeża mięta nadaje farszowi unikalnego, orzeźwiającego aromatu, który jest kluczowy dla autentycznego smaku, czosnek i oliwa z oliwek. Makaronowe ciasto jest proste: mąka pszenna, woda, sól (czasem dodaje się smalec). Culurgiones podaje się tradycyjnie z bardzo prostym sosem pomidorowym i listkami świeżej bazylii, aby nie przytłoczyć smaku nadzienia. Po podaniu obficie posypuje się je tartym serem Pecorino Sardo. Culurgiones to esencja sardyńskiej kuchni pasterskiej – proste, sycące i głęboko zakorzenione w lokalnej tradycji danie, które najlepiej smakuje z lokalnym, czerwonym winem Cannonau lub białym Vermentino.
• Frittura mista di pesce – włoskie danie, które oznacza „mieszanka smażonych ryb i owoców morza”. Jest to popularne danie w całych Włoszech, zwłaszcza w regionach nadmorskich, gdzie ceni się świeżość składników. Danie składa się z różnorodnych, świeżych produktów morza. Typowy zestaw obejmuje: kalmary (pokrojone w krążki), krewetki, małe, całe rybki (np. sardynki, stynki), czasami dodaje się także mątwy, ośmiorniczki, małże czy mule. Owoce morza są lekko obtaczane w mące (często z dodatkiem semoliny lub mąki ryżowej, co nadaje im chrupkości) i smażone w głębokim oleju, aż staną się złociste i chrupiące. W odróżnieniu od klasycznego angielskiego fish and chips, frittura mista ma bardzo cienką, lekką panierkę. Danie podaje się natychmiast po usmażeniu, na gorąco. Jest nieodłącznym elementem serwowanie kawałków świeżej cytryny lub limonki, którą skrapia się danie tuż przed jedzeniem, co dodaje świeżości i przełamuje tłustość. Frittura mista di pesce to danie lekkie, chrupiące i aromatyczne, idealne jako przystawka (antipasto), element zestawu tapas lub danie główne, doskonale pasujące do dobrze schłodzonego, wytrawnego białego wina lub piwa
• Tonno scottato – włoskie danie, którego nazwa w języku polskim oznacza dosłownie „Tuńczyk przypiekany” lub „Tuńczyk smażony (obsmażany) z zewnątrz”. Jest to popularna, elegancka potrawa, która kładzie nacisk na jakość świeżej ryby i precyzyjną technikę gotowania.  Używa się świeżego filetu z tuńczyka (często tuńczyka żółtopłetwego), krojonego w dość grube plastry lub bloki. Kluczem do tego dania jest sposób obróbki cieplnej. Mięso jest bardzo szybko obsmażane na bardzo mocnym ogniu lub patelni grillowej, przez zaledwie minutę lub dwie z każdej strony. Celem jest uzyskanie chrupiącej, dobrze przypieczonej zewnętrznej warstwy, podczas gdy środek mięsa pozostaje surowy, różowy i soczysty (podobnie jak w przypadku steka wołowego rare lub blue). Tuńczyka marynuje się zazwyczaj krótko przed smażeniem w prostej marynacie: oliwa z oliwek, sól morska, pieprz, czasami dodaje się nasiona sezamu do obtoczenia z zewnątrz lub marynuje w sosie sojowym i imbirze (wersja inspirowana kuchnią azjatycką, popularna również we Włoszech). Danie podaje się na ciepło, natychmiast po usmażeniu, często pokrojone w plastry. Tradycyjnymi dodatkami są lekkie sałatki, grillowane warzywa (cukinia, papryka), pomidorki cherry lub sos winegret. Tonno scottato to danie lekkie, zdrowe i wykwintne, idealne dla smakoszy ceniących delikatny smak świeżego tuńczyka i soczystą teksturę.
• Grillowany łosoś z sosem z jogurtu i koperku
• Tarta z porami i ricottą
• Smażone pierożki dim sum z krewetką
• Sałatka z awokado, grejpfruta i krewetek
• Krewetki w sosie curry z mlekiem kokosowym
• Gnocchi w sosie pesto z orzechami piniowymi
• Grillowane warzywa (cukinia, bakłażan, papryka) z halloumi
• Grillowana pierś z kurczaka z sosem beurre blanc
• Krewetki z makaronem ryżowym i limonkowo-imbirowym sosem
• Tacos z rybą i salsą z mango
• Smażony dorsz w lekkim cieście piwnym z majonezem cytrynowym
• Krewetki w tempurze z dipem sojowo-limonkowym
• Krem brûlée z nutą cytrusową (cytryna/bergamotka)
• Panna cotta z sosem mango
• Sorbet cytrynowy z oliwą z oliwek i solą morską
• Beza Pavlova z owocami tropikalnymi (ananas, marakuja)
• Tarta z kremem waniliowym i migdałową glazurą

 Cantina di Calasetta to spółdzielnia winiarska założona na wyspie Sant’Antioco w 1932 roku przez grupę lokalnych winiarzy — jedna z najstarszych kooperatyw winiarskich Sardynii. Firma powstała, by chronić i promować lokalne odmiany (zwłaszcza Carignano del Sulcis) i gospodarstwa wyspiarskie; od początku silnie związana jest z kulturą i gospodarką Calasetty. Winnice Cantina di Calasetta znajdują się na południowo-zachodniej części Sardynii — głównie na wyspie Sant’Antioco o raz w sąsiednich pagórkach Basso Sulcis. Plantacje dostawców kooperatywy obejmują około 120 ha — rozrzuconych po łagodnych wzgórzach, często na piaszczystych glebach nad morzem. Charakterystyczne dla Calasetty są suche, piaszczyste gleby i duże nasłonecznienie z morską bryzą — to daje winom wyraźną morskość i zdolność do uprawy winorośli na własnym korzeniu (piede franco), co na tych plażowych piaskach jest możliwe, bo filoksera nigdy nie zdominowała tu gleb. Na starszych parcelach spotkać można tradycyjne krzaczaste formy (alberello) — niektóre krzewy mają bardzo wiekowe pędy — oraz bardziej współczesne prowadzenia (guyot) w uprawach Vermentino. Cantina di Calasetta specjalizuje się w odmianach lokalnych — Carignano del Sulcis jest ich flagowym czerwonym (często na piede franco i bardzo starych winnicach), a po stronie białej ważne miejsce zajmuje Vermentino. Styl kooperatywy łączy szacunek dla lokalnego dziedzictwa z pragmatyczną, współczesną winifikacją: wino ma pokazywać naturalny owoc, morską mineralność i czystość terroir.